Integracja sensoryczna – co to jest i kiedy warto rozpocząć terapię?

Integracja sensoryczna (SI) to proces neurologiczny, dzięki któremu mózg odbiera, porządkuje i interpretuje informacje zmysłowe pochodzące z otoczenia i z wnętrza ciała. Bodźce docierają do nas przez różne zmysły: wzrok, słuch, dotyk, węch, smak, a także układ przedsionkowy (równowaga) i propriocepcję (czucie głębokie). Prawidłowa integracja sensoryczna jest fundamentem rozwoju ruchowego, emocjonalnego i poznawczego dziecka.

Dlaczego integracja sensoryczna jest tak ważna?

Dzięki sprawnemu przetwarzaniu bodźców dziecko potrafi:

• skoordynować ruchy,
• skoncentrować się na zadaniach,
• rozumieć instrukcje,
• angażować się w zabawy i relacje społeczne.

Proces SI rozwija się intensywnie w pierwszych latach życia, a jego zaburzenia mogą prowadzić do trudności w nauce, problemów z koordynacją, nadwrażliwości na bodźce czy kłopotów w relacjach z rówieśnikami.

Objawy zaburzeń integracji sensorycznej – na co zwrócić uwagę?

Zaburzenia SI pojawiają się, gdy układ nerwowy nieprawidłowo przetwarza bodźce. Najczęstsze sygnały to:

1. Nadwrażliwość lub podwrażliwość na bodźce

• Silna reakcja na dotyk (np. unikanie przytulania, problem z noszeniem ubrań).
• Zakrywanie uszu przy głośnych dźwiękach.
• Niechęć do jedzenia o określonej konsystencji.

2. Problemy z koordynacją i planowaniem ruchu

• Trudności w ubieraniu się, zapinaniu guzików.
• Niezgrabność ruchowa, częste potykanie się.

3. Trudności w koncentracji i nauce

• Problemy z utrzymaniem uwagi.
• Nadmierne pobudzenie lub apatia w nowych sytuacjach.

Kiedy warto rozpocząć terapię SI?

Proces integracji sensorycznej kształtuje się do około 7–8 roku życia, a terapia jest najbardziej skuteczna u dzieci do 12 lat. Warto zgłosić się do specjalisty, gdy obserwujemy kilka z powyższych objawów, szczególnie jeśli utrudniają one codzienne funkcjonowanie dziecka. Wczesna interwencja zwiększa szanse na poprawę jakości życia i rozwój umiejętności społecznych oraz szkolnych.

Na czym polega terapia SI?

Terapia integracji sensorycznej to zajęcia prowadzone przez wykwalifikowanego terapeutę w specjalnie wyposażonej sali. Ćwiczenia mają formę zabawy, ale są tak dobrane, aby stymulować układ nerwowy do prawidłowego przetwarzania bodźców. Celem jest poprawa koordynacji, koncentracji, regulacji emocji i adaptacji do otoczenia.